Chủ Nhật, 4 tháng 9, 2016

Con đường thẳng tắp, con đường một mình

1g khuya đêm qua, nghe tin Người văn của một nền văn học "bị xóa trắng" ra đi, không hiểu sao âm âm trong đầu 4 cầu thơ buồn của Mai Thảo:


Ngồi tượng hình riêng một góc quầy
Tiếng người: kia, uống cái chi đây?
Uống ư? một ngụm chiều rơi lệ
Và một bình đêm rót rất đầy


Trích lại mấy dòng Mai Thảo từng viết về Dương Nghiễm Mậu ở đây, cho các bằng hữu chưa đọc:

...Nụ cười tươi tắn, cái nhìn hỏm hỉnh. Đúng là Dương Nghiễm Mậu, độc lập một trời riêng, tách biệt một đường riêng, phản chiếu trong văn viết và trong một tấm hình nổi tiếng độc đáo của Trần Cao Lĩnh, Mậu nhắm mắt mỉm cười dưới một mặt kim đồng hồ kim phút kim giờ cùng ngộ nghĩnh rớt xuống.

....Một lần khác, gặp trên hè đường Tự Do, xế cửa nhà sách Xuân Thu. Mậu, một cây dù Tú Xương, tay kia xách một túi giấy, nói ở trong là một cái chăn len, đồ dùng quý nhất còn lại trong nhà, và Mậu đang trên đường ra chợ trời Tôn Thất Đạm bán lấy ít tiền đem về cho vợ mua gạo. Kể chuyện khốn quẫn mà cười thật vui, nét mặt sinh hoạt, ánh mắt riễu cợt.

Sau 1975, tôi đã nhìn thấy ở nghệ sĩ ta một số bản lĩnh chói loà. Những phong thái trầm tĩnh, những bản ngã dũng liệt, trong nghịch cảnh mới như một đường kiếm tuốt ra khỏi vỏ, mới lấp lánh hiện hình. Nhưng tươi tắn, vững vàng và trong sự trẻ trung đặc biệt, gần như không có tuổi, thì là Dương Nghiễm Mậu thôi. Chỗ này là chỗ nói đến võ công thâm hậu, đến tư duy đạt thành và kín thầm nhưng đoán thấy, sự kiêu hãnh tuyệt của người nhà văn nơi Dương Nghiễm Mậu.

...Bằng hữu văn nghệ ở Sài Gòn gần như trên hết thảy đã ngừng viết và đã phải đổi nghề. Để sống. Để có lao động, để được yên thân...Riêng nghe tin Dương Nghiễm Mậu bây giờ làm công nhân một xưởng sơn mài thành phố, không hiểu sao tôi lại thấy vui vui và muốn cười. Có lẽ vì Dương Nghiễm Mậu bao giờ cũng đến với tôi bằng khuôn mặt đó. Khuôn mặt một người nhắm cả hai mắt lại, cho cái nhìn trở thành cái nhìn bên trong, cái nhìn tâm hồn, và nụ cười tủm tỉm hóm hỉnh là chân dung Mậu ở tấm hình chân dung ngộ nghĩnh của Trần Cao Lĩnh. Cũng có lẽ vì tôi thấy Mậu vững chãi nhất, chẳng phải buồn phiền và xót xa cho hắn.

... Muốn hỏi Mậu ở Việt Nam nghìn dặm : "Những tấm sơn mài ấy có vẽ hình sông núi quê hương?" Chắc là có. Chắc là có. Không trên tranh thì trong tim, trong hồn, trong thức, trong ý. Và cái nền của sơn thì vẫn là một con đường. Con đường đi qua đời sống. Con đường đi qua văn chương. Con đường đẹp nhất, vì con đường thẳng tắp. Con đường đẹp nhất, vì là con đường một mình....

3.8.2016

Say goodbye to Abbas Kiarostami


https://www.facebook.com/le.h.lam/posts/10206902179458426

Cảm ơn anh Lâm rất nhiều vì một nén hương thật đẹp dành cho Kiarostami. Đọc được bài thế này, đỡ buồn biết bao nhiêu.

Gió sẽ cuốn chúng ta đi. Và ông đã đi. Nhưng cứ thấy xao xác một nỗi buồn, như bất ngờ một mạch sống tinh khôi vừa đứt gãy. Cảm ơn thế giới nghệ thuật của ông - thứ nghệ thuật giúp ta hiểu cái đẹp tận cùng của sự giản dị, giúp ta yêu thêm từng cảm xúc li ti của vòng tròn đời sống.

Với riêng ông, mình còn có một kỷ niệm khó quên, bởi ông đã làm cho mình "đau khổ" một ngày trời. Lúc đó ở Busan, khi vừa biết được ông ở cùng khách sạn Seacloud, mình cứ đau đáu việc tìm cách tiếp cận ông, nhưng rồi đau đáu thêm chuyện khác: Gặp được rồi, mình sẽ nói được gì với ông với vốn ngoại ngữ và vốn kiến thức điện ảnh nghèo nàn của mình? Làm sao để gặp ông đây? Cứ vậy, mà buồn...Nhưng rồi cũng may mắn vô tình mà gặp, ngay lúc ông sắp rời đi, nói đôi câu, chụp với ông một tấm ảnh...Chỉ vậy thôi, đủ có thêm một ít gắn kết vô hình, để vẫn dõi theo ông...

Buổi chiều tranh thủ chút thời gian rảnh, đọc lại những quotes của ông, gặp câu này, tự nhiên rơm rớm: "In the total darkness, poetry is still there, and it is there for you". Nhớ Thanh Tâm Tuyền: "Thơ mở ra một cõi ngoài cho người ta sống...". Đấy, có gì phải buồn đâu. Ông vẫn ở đó, ở đó, bất diệt như niềm tin vào cái đẹp và sự an ủi của thơ ca. Ông đã có một "cõi" riêng khác trong nghệ thuật để sống thật đầy rồi. Và sống có khí chất, như một câu nói của ông mà đạo diễn Việt Linh từng dẫn lại: "Các nhà kiểm duyệt chỉ muốn nói đến mùa xuân, nhưng chúng ta phải biết ăn mặc ra sao bởi thời tiết luôn thay đổi".

Về với mùa xuân trong lòng đất bình yên nhé, người thơ Iran!

5.7.2016

Thứ Năm, 30 tháng 6, 2016

Stairway to Heaven


Nếu tuổi trẻ không ra đi dù ta có già đi, sẽ còn yêu lâu - yêu lâu, mái tóc bồng bềnh hoang dại rực sáng này, giọng ca metal nồng nàn mạnh mẽ đầy quyến dụ này…trong bài ca từng không thể ngưng nghe.

Tuổi trẻ dù có chút lạc lối, chút hoang đường hay chất ngất si mê, hay cả những biến cố buồn - như với Robert Plant, đó vẫn là thời đoạn đáng tận hưởng từng sát na nhất, bởi những vẻ đẹp cuộc sống cứ dần được tiết lộ (*), hồn nhiên bùng cháy, cộng hưởng cùng những đón nhận vừa bỡ ngỡ vừa say mê…

Xem Stairway to Heaven, thương người trình diễn bao nhiêu, thương tuổi trẻ (của anh ấy, của mình, của mọi người) bấy nhiêu. 

Tuổi trẻ đẹp như một ánh đèn biết chọn nơi chiếu sáng.

(*): Mượn ý của Boris Pasternak: “I don't like people who have never fallen or stumbled. Their virtue is lifeless and it isn't of much value. Life hasn't revealed its beauty to them”.

Chủ Nhật, 26 tháng 6, 2016

Nhà vắng

Lúc nào về đây cũng cảm được một chút...an tĩnh, vì nhà vắng, dễ ngồi xuống buông thư hơn, chỉ có những ai đó mình không biết là ai ghé vào, uống một ly trà với mình, rồi đi, không cần tương tác...

Cái đáng yêu nhất của blog (với mình) là vậy: Vắng, bớt vắng sẽ bớt yêu...

Cái dở nhất của blog này là không xếp chế độ riêng tư khác nhau cho mỗi entry được.

Google + hỗ trợ việc set privacy tốt hơn, nhưng cũng không được...vắng, hi.

Khách bộ hành nào ghé lại thấy không có trà nước, thi thoảng vào đây nghe nhạc với mình :)

Nhân một ngày trời đẹp và dịu, "mời mọc" vậy cũng là để chăm save vài thứ linh tinh trên G+, để không quên "tiếng  người".

Thứ Năm, 23 tháng 6, 2016

Tàn tro của một thời...

Cây đa nào mà chẳng đứng mồ côi
Dù bến nước có trải lòng đón lá
Trên giấy trắng nghìn câu thơ rơi lả
Biếc xanh gì cho khỏi đáy trầm luân
...
Bão tan rồi, cầu gãy, nước mênh mang
Bờ bồi lở không cành hồng nào ngã
Ngắt cọng cỏ mà nghe đời buồn lạ
Mỏi chân vì những chuyện quá vu vơ
....
Bế nỗi buồn trao ngày tháng đong đưa 
...
(Thơ V.H.)

Bão tan rồi. Trên đoạn đường dài mưa bay nhẹ hôm nay, lần đầu tiên có ý niệm về cái chết của giấc mơ nọ. Ừ, nếu gọi đó là một giấc mơ. Biết là nó bắt đầu chết, đang chết....nhưng tay đã buông rồi, nên lòng cũng....rỗng. No Innocence. No Lonliness. No Hurt. Nothing. A strange emptiness!

Nỗi buồn từ giấc mơ ấy, ta bồng bế làm chi nữa. Đã quyết buông em rồi đó! Ngày tháng trôi sẽ giúp ta và em rời xa nhau, mãi mãi. Nếu thật sự em chưa thể ra đi thì cứ tạm ngồi yên đấy nhé, khi nào gọi hãy thưa!   Cảm ơn em nếu để ta cất bước thanh thản một mình, ta chưa mỏi chân đâu! 

P/S: 

Lướt trong máy tính, thấy một file tên là Nothing, click vào thì ra entry này. Lưu từ 2007, sau 9 năm mới đọc lại, thấy là lạ như đọc lần đầu. File không ghi tên tác giả, nhưng đọc văn phong thì có thể đoán của ai. Cái giọng có thể ru người ta chết chìm đó, chỉ có thể là chàng. Chỗ ô vuông là icon đeo kính đen - một nét cười duy nhất của chàng, trong cả cái entry chảy tràn một nỗi buồn đeo đẳng. Dám là chàng cũng đã quên note này. Chàng đã mỏi chân chưa? Vui hơn nhiều chưa?

À, giờ mình mới search để đọc nguyên bài thơ. Bài có tựa Thơ Ngày về, của Vương Huy, mở đầu bằng hai câu: Những tàn tro của một thời vọng tưởng/ Gió xuân thì mãi cuốn đến hôm nay. Các bản tìm thấy trên mạng đều ghi là "vong tưởng", nhưng mình nghĩ "vọng tưởng" thì đúng hơn. Anyway, thời nào ở cõi si mê này thì cũng vọng tưởng cả, phải không?

Thứ Tư, 22 tháng 6, 2016

We would never say goodbye?

Thế hệ 7x tụi mình chắc không ít người bùi ngùi khi nghe Yahoo Messenger thế hệ cũ ngừng hoạt động. 

Bởi, suốt tuổi thanh xuân của chúng mình, không nơi nào khác, chính cái cửa sổ chat kia mở ra bao nhiêu là mối tình “xuyên không”, những chuyện trò bây giờ đọc lại mà chảy nước mắt.

Và hình như, chưa có ứng dụng chat nào có những emoticon đơn giản mà dễ yêu đến thế. Hai má ứng đỏ vì mắc cỡ - blushing, mắt chớp liên hồi - batting eyelashes, dang tay ôm chặt - big hug, mặt kênh lém lỉnh - smug, ngay cả nụ hôn cũng dễ ghét vì đỏ chét… 

Nhưng emoticon mình thích nhất là cái icon biểu thị sự nghịch ngầm - với con mắt lém, cái cổ rụt rụt vì...đang gặm móng tay, cứ như vừa khoái chí vừa sợ bị rầy sau một trò “nghịch dại”…Không cần phải click vào đâu để chọn, chỉ cần gõ ;)).

Với mình, những icon ấy nói thay cảm xúc tốt hơn nhiều những sticker “lộ tướng” của FB ngày nay.

Nhưng mờ, sorry những ai không liên quan, viết note này chỉ vì hôm nay vào lại YM, nhớ quá - nhớ không chịu nổi - một người - một người đã bước vào cuộc đời mình từ ô cửa đó...

A (3/9/2006 6:44:55 PM): dau roi
Lit (3/9/2006 6:44:59 PM): day ne
A (3/9/2006 6:45:07 PM): o yen do

Lit (3/9/2006 6:45:20 PM): ko yen ko duoc sao?
A (3/9/2006 6:45:24 PM): uh
A (3/9/2006 6:45:26 PM): o yen do
A (3/9/2006 6:45:30 PM): de A yen tam
A (3/9/2006 6:45:35 PM): goi 1 tieng la co LT

Lit: ma mai A co định goi LT ko?
A: co
A: ngay nao cung goi
Lit: thiet hong?
A: thiet
A: if I could find the words i would speak them
A: then i wouldn't be tounge-tied when I looked into your eyes
A: and we'd never say goodbye
...
Lit: If I could steal this moment forever
Lit: Paint a picture-perfect smile
Lit: So our story stayed alive
Lit: We would never say goodbye

"Alex" ơi, lúc ở trên đường, gửi mes về, A. đã dặn "giữ dùm ta tất cả những gì em viết cho ta, nghe em!", và em đã giữ, từng từ một, cả 16070 từ trong YM. 

A. còn nhớ có lần A.gọi, LT im lặng, A. giận và bảo một ngày nào đó A. biến mất, LT sẽ nhớ A. mà khóc, LT sẽ không có cách chi mà tìm ra A. được. Không hiểu sao lúc đó LT bảo A. cứ biến mất đi... Và A. nói gì, nhớ không?

A: Cung buon cuoi ha! Tuong co' ma khong
A: hoa ra nhung thu' xua nay an lo`ng la` 1 dinh menh
A: cung chi la chuyen dua choi

Gần 10 năm sau, A. lại làm cô em nhỏ khóc, biết không?

Thứ Ba, 19 tháng 4, 2016

Cho KiraKira 14

Mong bầy em ngày gặp
Mắt cười, môi ô, a
Ồ! Cặp mới, áo mới
A! Có cả áo mưa
"Đồ bọc chân" xịn quá
Chỉ dành đến lớp thôi!

Mong bầy em mùa hạ
Dù lên rẫy, xuống sông
Vẫn nhiều hôm gối nhỏ
Hồn ê a sách hiền
"Truyện này của riêng tớ
Chẳng phải mượn của ai".

Ngày khai truờng chẳng ngại
Quần đã cao ống chân
Tập còn chưa mua đủ
Bút cùn ngang ngón tay
...
Mở từng món quà thơm
Đến truờng thêm vui lạ!

Thuơng bầy em chưa gặp
Vẽ "lấp lánh" từ xa
Tìm nhau, chờ nhau nhé
Giữ nụ cuời bé thơ...

P/S: Nhớ câu "Trẻ em nào cũng xứng đáng có quà", viết cho các bạn nhỏ sẽ nhận quà khai trường của KiraKira lần 14 vào tháng 5 này, trên đường chạy xe từ chỗ làm về nhà.